Anaalklieren
Wanneer bij een hond de anaalklieren verstopt en /of ontstoken zijn, heeft hij jeuk onder zijn staart. Vaak gaan honden daar bijten of likken en soms schuiven ze met hun achterwerk over de grond ( sleetje rijden ).
Problemen met de anaalzakken kunnen voor een hond heel pijnlijk zijn.

Inleiding

De anaalklieren, ook wel anaal zakjes genoemd, bevinden zich tussen de inwendige en uitwendige sluitspier van de anus en monden via 2 kanaaltjes uit naast de anus. Bij zwelling kunnen deze zakjes uitwendig zichtbaar worden opzij en iets onder de anus.
Normaal functionerende anaalzakjes scheiden een sterk ruikende, bruin - tot leem
kleurige olieachtige vloeistof af. Naast een middel ter sociale herkenning ("dit is mijn
territorium en nou ophoepelen") tussen honden is de functie van de vloeistof ook het op grote afstand terugkunnen vinden van de leefomgeving. Normaal legen deze zakjes zich tijdens het
poepen. Daarnaast kunnen ze zich ook legen in "paniek" omstandigheden, bijvoorbeeld in de spreekkamer van de dierenarts. Dat ruik je vast wel eens.

Verschijnselen bij ontsteking

Om onduidelijke redenen komt het regelmatig voor dat de zakjes zich niet goed legen. Als oorzaken worden wel genoemd: te nauwe afvoerkanalen, indikking van de vloeistof als gevolg van te weinig lediging, afwijkende ontlasting en ontstekingen. De inhoud van de zakjes is dan inmiddels veranderd in een donkerbruine/grijsbruine brij. Door de hierbij optredende irritatie gaat de hond veel onder de staartbasis likken en bijten en /of met de achterhand over de grond schuren ("sleetje rijden"). Vanwege de rijke bacterieflora
in het anale gebied raken de anaalklieren bij onvoldoende lediging al snel ontstoken. Bij ernstige pijn zal het dier weigeren om normaal te gaan zitten of neemt het een dusdanige zithouding aan, dat het pijnlijke gebied niet wordt belast. Bij onvoldoende afvoer van het ontstekingsmateriaal via het afvoerkanaaltje ontstaat al snel een abces. Daarbij is dan sprake van koorts en heftige pijn. Vaak is dan naast de anus een lokale zwelling met roodverkleuring (ontsteking) van de huid zichtbaar. Soms breekt het abces vanzelf naar buiten door.
Behalve bovengenoemde klachten bij ontsteking kunnen de anaalklieren ook onder normale omstandigheden vervelende bijwerkingen hebben voor het baasje. Het komt nog al eens voor dat de hond zijn anaalzakjes spontaan leegt en daarbij een stinkende vlek op de lig - of zitplaats achterlaat. Indien dit met grote regelmaat plaatsvindt, kan dit een reden zijn om de zakjes chirurgisch te laten verwijderen.

Behandeling

Bij een verstopping kan vaak worden volstaan met regelmatig leegdrukken van de anaalzakjes. Met enige oefening lukt dit sommige eigenaren ook wel maar het is geen aanrader om het zelf te doen: het beste is om bij problemen met de anaalklieren met de hond naar de dierenarts te gaan. Er is beslist enig risico wanneer de zakjes niet op de juiste manier worden uitgeknepen!
Tevens kan worden overwogen om de zakjes door de dierenarts te laten spoelen met een desinfecterende oplossing. Daarbij wordt soms tevens een antibioticum (om de 3 4 dagen gedurende 1 2 weken) ingebracht. Daarnaast kan een vezelrijk dieet de lediging bevorderen. In geval van een ontsteking geldt dezelfde therapie, waarbij dan een behandeling met antibiotica vereist is.
Naast de hierboven vermelde conservatieve therapie is het tevens mogelijk de anaalzakjes chirurgisch te verwijderen. Hierbij wordt de hond onder algehele anesthesie gebracht.

Toevoeging redactie: Het is tegenwoordig ook mogelijk om de anaalklieren niet te laten verwijderen maar te kiezen voor  marsupialisatie . Hierbij worden de klieren niet verwijderd maar dichtgebrand. Een heel wat eenvoudiger en minder risicovolle (en goedkopere .) operatie, waarbij de hond achteraf ook veel minder ongemak ondervindt.
o Regelmatig terugkomende ontsteking van de anaalzakjes
o Veel verlies van anaalvocht belastend voor de omgeving
o Verlies van anaalvocht bij hondjes die veel op schoot zitten
o Terugkerende anaalzakabcessen
o Bij niet ontstoken anaalzakjes kan ook het spontaan legen op ongewenste plaatsen (vooral binnenshuis) reden zijn om chirurgisch in te grijpen

Voeding

Een vezelrijke voeding kan bijdragen aan een gezonde werking van de anaalklieren. Door de vezels wordt de ontlasting wat harder en neemt bij het ontlasten de vloeistof uit de anaalklieren makkelijker mee naar buiten


Stichting
Bouviersupporters
Bemiddelt bij het herplaatsen van Bouviers
Stichting Bouviersupporters 2010 - 2019